مجله فرزانش

 روش درمان شناختی-رفتاری

 رفتار درمانی شناختی یا CBT  چیست؟

این یک روش درمانی از طریق صحبت کردن با بیمار است. در مرحله اول روان درمانگر تلاش در دریافت طرز تفکر بیمار نسبت به خود پیرامون اطراف و دیگران دارد. در مرحله دوم سعی می نماید مسائل و مشکلاتی که موجب تولید اختلالات روانی در فرد گردیده است را پیدا نماید.

 

رفتاردرمانی شناختی چگونه کار می‌کند؟

رفتاردرمانی شناختی نظریات رفتاری و نظریات شناختی را ادغام کرده تا به این نتیجه برسید که ادراک فرد از یک موقعیت، بیشتر از واقعیت آن مشکل واکنش فرد نسبت به آن را تعیین می‌کند. زمانی که فرد ناراحت یا ناامید باشد، دیدگاه او ممکن است واقع‌گرایانه نباشد. تغییر نحوه‎‌ تفکر و نگاه مراجعین به دنیا می‌تواند پاسخ آن‌ها به شرایط را تغییر دهد.

CBT بر مسائل حال تمرکز داشته، پس درمانگر از مراجعین در مورد اینکه اکنون در ذهنشان چه می‌گذرد، خواهد پرسید تا افکار و احساسات ناراحت‌کننده‌ او را شناسایی کند. درمانگر سپس به بررسی این موضوع خواهد پرداخت که آیا این افکار یا احساسات مفید یا معتبر هستند یا خیر. هدف CBT وادار کردن مراجعین به مشارکت فعالانه در برنامه‌ درمانی خود است تا به این درک برسند که راه بهبود زندگیشان، تنظیم تفکر و رویکردشان نسبت به موقعیت‌های روزمره است.

 

 رفتار درمانی شناختی در چه مواردی کمک کننده است؟

  • اضطراب
  • افسردگی
  • ترس
  • فوبیا (ترس از مکانهای شلوغ و ترس  اجتماعی)
  • استرس
  • پرخوری
  • اختلالات وسواسی اجباری
  • اختلال پس از حادثه استرس
  • اختلال دو قطبی و جنون

CBT همچنین میتواند درمواردی که فرد دچار مشکلاتی از قبیل عدم قدرت کنترل  خشم یا خود کم بینی و حتی درمورد مشکلات جسمی مانند خستگی‌ها و دردهای مزمن هم موثر باشد.

 

 

فواید رفتار درمانی شناختی

  • در مواردی که مصرف دارو کفایت نمی‎کند، رفتار درمانی شناختی می‎تواند موثر باشد.
  • در مقایسه با سایر روش‎های گفتار درمانی می‎تواند سریع‎تر به درمان پاسخ دهد.
  • ماهیت ساختار یافته CBT به این معنی است که می‎تواند در قالب‎های مختلفی ارائه شود، از جمله در گروه‎ها، کتاب‎ها و برنامه‎های خودیاری این برنامه‌ها می‎تواند حتی پس از پایان درمان راهکارهای مفید و کارآمدی را برای زندگی روزمره به شما آموزش دهد.

 

معایب رفتار درمانی شناختی

  • شرکت در جلسات CBT به طور منظم و انجام هرگونه مشاوره اضافی بین جلسات می‎تواند وقت زیادی از شما بگیرد.
  • ممکن است برای افرادی که مشکلات پیچیده‌‎تر روانی یا مشکلات یادگیری دارند مناسب نباشد.
  • این درمان شامل مقابله شما با احساسات و اضطراب در شما است. شما ممکن است در این دوره احساس ناراحتی و اضطراب را تجربه کنید.
  • رفتار درمانی شناختی بر توانایی تغییر خود فرد ( افکار، احساسات و رفتار او) متمرکز است. و به مشکلات گسترده‌‎ای که در سیستم خانواده که اغلب تاثیر قابل توجهی بر سلامت روانی او دارد نمی‎پردازد.
  • برخی از منتقدان بر این باورند که چون CBT به درمان مشکلات فعلی می‎پردازد و بر روی یک سری مشکلات خاص تمرکز دارد، به دلایل احتمالی ایجاد مشکلات روانی که ریشه در گذشته فرد دارد مانند: (کودکی سخت) توجه نمی‎کند.

 

درمان شناختی رفتاری یا CBT موجب بهبود روابط می‌شود

بسیاری از افرادی که برای درمان مراجعه می‌کنند، در روابط خود با دیگران به مشکل برخورده‌اند و عذاب می­‌کشند. ممکن است مراجع نوجوانی باشد که به ­دلیل اضطراب اجتماعی شدید با دوستان خود وقت نمی­‌گذراند، زنی باشد که افسردگی نمی‌­گذارد همسر و شریک نمونه باشد، پدری که نمی­‌تواند خشمش را به ­درستی نشان دهد و به همین ­دلیل بین او و فرزندانش فاصله افتاده یا دانشجویی که اعتیاد به الکل باعث شده دوستانش از او فراری شوند. وقتی در رنج و عذاب به سر می­‌بریم، روابطمان با دیگران به قهقرا می­‌رود.

چه هدف اصلی درمان بهبود روابط باشد یا خیر، روش موثر درمان CBT به بهتر شدن روابط کمک می­‌کند. یک دوره‌­ی نسبتا کوتاه از درمان شناختی رفتاری که بیشتر از هر روش درمان مورد آزمایش قرار گرفته منجر به نتایج قابل توجه در زندگی مراجع و اطرافیان او می­‌شود.

 

 

پایین آمدن اضطراب در اثر درمان شناختی رفتاری

وقتی اضطراب سراپای وجودمان را فرا می­‌گیرد، نمی‌­توانیم بهترین عملکرد خود را نشان دهیم. اگر اختلال اضطراب درمان نشود، تاثیر منفی روی روابط نزدیک ما می­‌گذارد. به­ عنوان مثال، نیاز مبرم به «احساس امنیت» در افراد مبتلا به اختلال ترس و آگورافوبیا منجر به بروز مشکل می­‌شود زیرا طرف مقابل باید برنامه‌­ی خود را متناسب با سفرهای شریک خود تنظیم کند. نگرانی مزمن در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر هم به همین شکل است و با تنش و کج‌­خلقی که در فرد ایجاد می‌­کند باعث بحث و اختلاف میان افراد می­‌شود.

طبق شواهد، درمان شناختی رفتاری بیشترین تاثیر را در درمان هر نوع اختلال اضطراب دارد. کاهش قابل توجه اضطراب، هماهنگی بهتری در روابط را به همراه می­‌آورد.

 

روحیه­‌ی بهتر با درمان شناختی رفتاری

افسردگی، درست مثل اضطراب، در صورت درمان نشدن تاثیر منفی روی زوجین می‌­گذارد. اگر بی­‌انرژی باشیم، علاقه­‌ای به انجام فعالیت‌­هایی که قبلا برایمان لذت­بخش بوده نشان ندهیم و میل جنسی نداشته باشیم، نمی­‌توانیم برای شریک خود بهترین همراه باشیم. افراد بعد از یک دوره درمان شناختی رفتاری برای افسردگی- معمولا ۱۲ تا ۱۶ هفته- نه­ تنها احساس بهتری خواهند داشت، بلکه عملکرد موثرتری نیز از خود نشان می­‌دهند. افراد شاد، زوج شادتری هستند.

 

خواب بهتر ناشی از CBT

۲۳% از بزرگسالان در ایالت متحده طی یک ماه گذشته خواب خوب نداشتند. اگر خوب نخوابیم، بدخلق و ناشکیبا می­‌شویم بنابراین نمی‌­توانیم با عزیزان خود خوب ارتباط برقرار کنیم. به­ علاوه، بی­‌خوابی باعث می‌­شود فکر به تخت خواب به ما احساس نگرانی و استرس بدهد و خواب شبانه کنار شریکمان را مختل سازد. معمولا درمان شناختی رفتاری برای بی­‌خوابی شامل ۴ تا ۶ جلسه و کاملا اختیاری است. این روش به فرد کمک می­‌کند سریع‌­تر به خواب فرو رود و خواب آرام‌­تری داشته باشد. همچنین پیوند قدرتمندی میان تخت و خواب ایجاد می‌­کند. خواب بهتر روی همه  ­چیز تاثیر می‌­گذارد.

کلینیک فرزانش

کلینیک روانشناسی فرزانش با هدف ارائه خدمات روانشناسی در دو حیطه درمان و آموزش، کار خود را آغاز نموده است. هدف ما بهبود نگرش ذهنی، بالا بردن سطح سواد عمومی و توانمند ساختن افراد از طریق آموزش تخصصی می باشد و همواره به ارتقای کیفیت خدمات ارائه شده می اندیشیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا