مجله فرزانش

انواع و روش‌های درمان

مفهوم متداول درمان، همان مفهوم کلاسیک، گفتگو درمانی است؛ یک درمانجو، یک کاناپه و یک روانشناس با دفتر و قلم در دست. با اینکه برخی رویکردها با بهره‌گیری از این شیوه درمان به درمانجویان کمک می‌کنند، اما روش‌های درمان زیادی وجود دارد که می‌توان از آن‌ها در جهت رفع مشکلات درمانجویان استفاده کرد. هدف تمامی آن‌ها این است که محیطی عاری از قضاوت فراهم شود تا درمانجو و درمانگر بتوانند در جهت تحقق اهداف توافق شده باهم همکاری کنند. روش های درمان روانشناسی بسیار متنوع و گوناگون هستند. هر یک از این روش ها معمولاً توسط یک فرد یا گروه روانشناس یا فیلسوف پایه گذاری شده. و در گذر زمان، به عنوان یک روش درمان روانشناسی مطرح شده است. در این مقاله قصد داریم با روش های درمان روانشناسی و کاربردهای آن ها آشنا شویم.

 

 روش درمان روانکاوی

این نوع درمان یکی از معروف‌ترین رویکردهای درمانی است. روش درمان روانکاوی توسط زیگموند فروید بنیان نهاده شده است. هدف اصلی درمان روانکاوی این است که به افراد کمک کند به تعارض‌های ناخودآگاهی که براساس آرزوهای برآورده‌نشده کودکی پدید آمده‌اند و به شکل علایم بروز می‌کنند، بینش پیدا کند. و به الگوهای بالغ بیشتری از تعامل و رفتار دست یابد.

درمانگری که روانکاوی می کند یا روانکاو در صحبت‌های افراد به دنبال کشف الگوها یا رویدادهای مهمی در گذشته است که ممکن است در مشکلات فعلی بیمار نقش داشته باشند می‌گردد.

با وجودی که انتقادات زیادی از این روش درمان به عمل آمده و بسیاری آن را پرهزینه و زمانبر می‌دانند امّا این روش دارای مزایایی است. در روش روانکاوی، درمانگر محیط غیرانتقادی، راحت و همدلانه‌ای را فراهم می‌سازد که شخص مراجعه‌کننده، خود را برای نشان دادن و آشکار ساختن احساسات یا اعمالی که به استرس یا تنش در زندگیش انجامیده، راحت حس می‌کند.

 

 

 روش درمان شناختی-رفتاری

یکی از روش های پرکابرد در درمان روانشناسی، روش درمان شناختی-رفتاری است که توسط آلبرت الیس ارائه شده است. این روش درمانی، حاصل توسعه روش رفتار درمانی عقلانی هیجانی (REBT) است که الیس آن را معرفی نموده است. رویکرد شناختی- رفتاری به درمان یکی از رایج ترین رویکردهای درمانی روانشناسی است. درمان شناختی رفتاری مرکب از دو شیوة درمانی مؤثر شناختی و رفتاری، یک درمان کوتاه مدتاست معمولاً کم هزینه تر از سایر گزینه های درمانی است.

روش درمان شناختی-رفتاری بر پایه این تصور کلی است که رفتارها و الگوهای فکری منفی متغیر تأثیر بسزائی بر عواطف شخصی دارد. هدف درمان شناختی-رفتاری آموزش این نکته به افراد است که با وجودی که آن ها نمی توانند بر تمام جنبه های دنیای پیرامونشان کنترل داشته باشند امّا می توانند چگونگی تعبیر و تفسیر و پرداختن به چیزهایی که در محیط شان وجود دارد را کنترل کنند. روانشناسان با کمک این روش درمان به بیماران در پرداختن به یک مشکل خاص کمک می کنند. در خلال دوره درمان، روانشناس به فرد یاد می دهد که چگونه الگوهای فکری مخرّب یا مزاحمی که دارای تأثیرات منفی بر روی رفتارش هستند را شناسایی کند و تغییر دهد.

روانشناسان از روش درمان شناختی-رفتاری برای درمان طیف وسیعی از اختلالات، از جمله اضطراب، هراس ها، افسردگی، اعتیاد و انواع رفتارهای ناسازگارانه استفاده می کنند.

 

 

درمان رفتاری

هدف روانشناسان در استفاده از رفتار درمانی این است که بتوانند با کمک اصول یادگیری، رفتار ناسازگار و نامطلوب را تغییر دهند. رفتار درمانگران دقیقا با این مساله مواجهند که مراجعه کننده چگونه فرا گرفته است، یا فرا می‌گیرد؟ چه عواملی یادگیری او را تقویت می‌کنند و تداوم می‌بخشند؟ و چگونه می‌توان از طریق روانشناسی فرایند یادگیری او را تغییر داد. تا چیزهای بهتری را جایگزین رفتارهای نامطلوب خویش کند؟

هدف اصلی این شیوه درمان روانشناسی آن است که ارتباطهای نامطلوب میان محرک، و پاسخ به آن، به نحو مطلوبی تغییر یابند. در واقع روانشناسان انتظار دارند که با رفتار درمانی، رفتار نامطلوب را تغییر دهند.

درمان رفتاری برای طیف وسیعی از اختلالات نتیجه بخش بوده است. این اختلالات شامل اختلال های اضطرابی، افسردگی، جنسی، اختلال های رفتاری کودکان، استرس ها واختلال در روابط زناشویی و … می شود.

 

 

روش گروه درمانی

گروه درمانی شکلی از روان درمانی است که در آن، دو یا بیشتر از دو فرد با یک یا چند درمانگر یا مشاور کار می‌کنند. این روش، روش متداول و جا افتاده‌ای در درمان روانشناسی است که در آن، اعضای گروه می‌توانند از تجربیات دیگران آگاه شده و از آن‌ها درس بگیرند. گروه درمانی نسبت به روان درمانی فردی، هم از نظر هزینه‌ای با صرفه‌تر است و هم در برخی موراد موارد اثربخش‌تر به نظر می رسد.

در روانشناسی معمولاً از گروه درمانی معمولاً برای کسانی که از بیماری ذهنی یا مشکل رفتاری رنج می‌برند، استفاده می کنند. همچنین، گاهی فضایی را برای گردآمدن افرادی که در حال حاضر درگیر مشکل مشابهی هستند و یا در گذشته به مشکل مشابهی گرفتار بوده و اکنون نجات یافته‌اند، فراهم می‌سازد. تجربه مشاوران و روانشناسان نشان می دهد که در گروه درمانی، اعضای گروه می‌توانند با پشتیبانی عاطفی همدیگر، رفتارهای تازه‌ای را تجربه کنند.

 

 

 روش درمان فردی

در روانشناسی آلفرد آدلر کسی بود که مفاهیم روانشناسی فردی را مطرح ساخت. در درمان فردی، سلامت روانی شخص به وسیلة میزان علاقه اجتماعی او سنجیده می شود و هدف از بهداشت روانی ایجاد تعادل اجتماعی در خانواده وجامعه می باشد.

در روش درمان فردی، درمان نوعی فرآیند یادگیری است. در روش درمان فردی، روانشناسان به مراجعان آموزش می دهند تا ادراک، انگیزه ها و اهداف خود را تغییر دهند. هدف درمان آن است که مراجعان به افکار نادرست و اهداف غیر واقعی خود پی برند و اهداف، مفاهیم و نگرشهای جدیدی را جایگزین آنها نمایند.

 

 

 روش درمان انسان گرایانه

در روانشناسی، روش درمان انسانگرایانه توسط کارل راجرز ایجاد شد. روش درمان انسانگرا دارای انواع گوناگونی است. با این حال همگی بر گرایش طبیعی فرد به رشد و خودشکوفایی تاکید دارند.

در روش انسان گرایانه اختلالهای روانشناسی را برخاسته از اختلال در فرایند دستیابی به توانمندی های بالقوه شخص، بر اثر شرایط یا دخالت کسانی (پدر و مادر، معلم، خواهر یا برادر) می دانند که سعی دارند رشد شخص را به زمینه هایی که خودشان می پسندند هدایت کنند.

هدف روانشناسان و درمانگران انسانگرا این است که برای شخص کشف اندیشه ها و هیجانهایش را تسهیل کنند و برای دستیابی به راه حلهای خود به او کمک کنند.

 

 

روش گشتالت درمانی

گشتالت درمانی توسط فردریک پرز ایجاد شد. در این درمان که نگرش مثبتی به ماهیت انسان دارد، افراد تشویق به آگاهی یافتن و به‌کار بردن تمام ظرفیت هیجانی خود می شوند.

به نظر میرسد که رویکرد گشتالت درمانی، مخصوصا برای افرادی که نسبتا باز و بی پرده و بیش از حد روشنفکر هستند، مفید باشد. زیرا که بر آزادی‌های حال مراجعان، نسبت به استبداد گذشته تاکید می کند.

محدودیت عمده گشتالت درمانی، دامنه نسبتا محدود تعداد مراجعان است که چنین درمانی برای آنها قابل اجرا است. از دیدگاه روانشناسی این محدودیت نشات گرفته از چند عامل زیر است:

  1. نقش مواجهه گر مشاور.
  2. شدت تجربه هیجانی مراجعه کنندگان در درمان.
  3. فلسفه فردگرایی بسیار شدید که به نظر می رسد هر نظام اجتماعی و روش زندگی دیگر را حقیر می شمارد.

 

 

 روش درمان های وجودی

بنیانگذار این شیوه درمان روانشناسی “رولو می” می باشد. درمان وجودی عمدتاً به شناختن دنیای ذهنی درمانجویان اهمیت می دهند. در درمان وجودی روانشناس با شناخت دنیای ذهنی درمانجو به او کمک کند به آگاهی و گزینه های تازه ای برسد. در روش درمان وجودی، تمرکز روی شرایط فعلی درمانجویان است نه روی کمک کردن به آنها در بازیابی گذشته خویش.

درمان وجودی از درمانجویان می خواهد روشهای زندگی نکردن به صورت کامل و اصیل را تشخیص داده و انتخابهایی بکنند که به آنها کمک کنند که به چیزی تبدیل شوند که قابلیت آن را دارند. هدف درمان این است که به درمانجویان کمک شود به سمت اصالت پیش بروند و تشخیص دهند چه موقعی خود را فریب می دهند.

 

 

 درمان زیست پزشکی

روش درمان زیست پزشکی اصطلاحی کلی است برای هر شکلی از درمان روانشناختی که مبتنی بر فنون زیست شناختی. دارو درمانی، جراحی روانی و درمان با ضربهٔ الکتریکی تشنج آور که از سوی روان پزشک تجویز می‌شوند، در حوزه این درمان قرار می گیرند.

این الگوی درمانی روانشناسی معتقد است که اختلالات، بیماری بدن است. کسانی که از این الگو طرفداری می کنند معمولا با اختلالات به صورت یک بیماری برخورد می کنند. این روانشناسان نشانه های گوناگون یک اختلال را با هم در یک نشانگان منسجم گروه بندی می کنند و سبب شناسی یا علت آن نشانگان را با بررسی چهار علت احتمالی جستجو می کنند: 1-میکرب ها، 2-ژنها، 3-زیست شیمی فرد بیمار، 4-کالبد شکافی اعصاب. روانشناسان پس از شناسایی مسبب اختلال با کمک دارو اختلالات را برطرف می کنند.

 

 

خانواده درمانی

در این نوع درمان روانشناسی، آموزش، پیشگیری و درمان برای کمک به خانواده ها، کل خانواده را در بر می گیرد. در خانواده درمانی روانشناسان برای حل مشکل خانواده یا یکی از اعضا آن، کل سیستم خانواده را مورد توجه قرار می دهند. و تلاش می کنند علل بروز و عوامل تشدید کننده مشکل در داخل خانواده و در نوع روابط اعضا با یکدیگر مورد بررسی قرار گیرد. این شیوه از درمان روانشناسی، مبتنی بر رویکرد سیستمهاست و معتقد است زمانی می توان به رفع یک مشکل نائل شد که از نیروی تک تک اعضا استفاده کرد و عوامل تنش زا را مرتفع ساخت.

 

 

 

 زوج درمانی

اغلب روانشناسان و درمانگرانی که با زوج ها کار می کنند از اصطلاح «زوج درمانی» استفاده می کنند. زوج درمانی ممکن است به وسیله روان پزشکان، روانشناسان، مددکاران اجتماعی، پرستاران روان پزشکی، مشاوران روحانی و خانواده درمانگرانی که دوره های مخصوص این کار را دیده اند و تحت نظارت برای انجام آن تعلیم یافته اند، انجام شود.

فرض مشاور روانشناس و درمانگری که در این حوزه کار می کند، این است که ناراحتی و ناشادمانی که یک زوج با آن روبه رو هستند، چیزی بیش از مشکلات و علایم شخصی آنهاست. زوجی که به درمانگر مراجعه کرده اند ممکن است در مورد فاصله گیری عاطفی، نزاع بر سر قدرت، اشکال در ارتباط برقرار کردن، حسادت، خیانت و عدم ارضای جنسی و خشونت شکایت داشته باشند. درمانگر به زوج کمک می کند که زندگی مشترک شان را مورد بررسی قرار دهند و تصمیم بگیرند که چه تغییراتی لازم است. آنها سعی می کنند سوء تفاهم های دوجانبه، انتظارات غیرمعقول، و تصورات بیان نشده ای را که باعث تداوم تعارض میان آن دو می شود، برطرف کنند.

نکته ای که روانشناسان بر آن تاکید دارند این است که در اغلب موارد زوج درمانی و درمان فردی با هم ترکیب می شود. همچنین در صورتی که خشونت خانوادگی شدیدی وجود داشته باشد، ممکن است زوجین را به صورت جدا از هم درمان کرد.

کلینیک فرزانش

کلینیک روانشناسی فرزانش با هدف ارائه خدمات روانشناسی در دو حیطه درمان و آموزش، کار خود را آغاز نموده است. هدف ما بهبود نگرش ذهنی، بالا بردن سطح سواد عمومی و توانمند ساختن افراد از طریق آموزش تخصصی می باشد و همواره به ارتقای کیفیت خدمات ارائه شده می اندیشیم.

یک دیدگاه

  1. سلام . نام من به انگلیسی mohammed بیمار روانی بودم ولی با یک روش درمانی جالب دیگه فکر و خیال نمیکنم شما که میخوای این روش بدونی اون روش اینه که باید چند نوبت صبح و عصر و شب  به مدت زیادی سرتوبزاری روبالش وخیلی راحت دراز بکشی و هدست رو بزاری تو گوشت و به موسیقی با کلام باحال گوش بدی اونوقته که دیگه فکر و خیال نمیکنی . 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا