مجله فرزانش

اختلال شخصیت مرزی

افراد دارای اختلال شخصیت مرزی، در یک لحظه شاد و خوشحال بوده و در لحظه دیگر افسرده و منزوی می شوند. همچنین این افراد در لحظه ای فاقد هر گونه احساسی هستند و در لحظه بعدی در قامت یک فرد نزاع طلب نمود پیدا می کنند. بر همین اساس، چرخش سریع احساسات در افراد مبتلا به مشکل شخصیت مرزی، در رفتار آنها به نحو مشهود و ملموس به چشم می خورد. در این زمینه باید خاطر نشان کرد که افراد دارای این اختلال، در بیشتر زمان ها با حس پوچی و بی حوصلگی  دست به گریبان می باشند. از سوی دیگر، افراد دارای اختلال شخصیت مرزی، حمله های از نوع روان پریشی دارای زمان کوتاه را نیز تجربه می کنند. این افراد علاوه بر هراس از تنهایی، از شخصیتی غیر قابل پیش بینی برخوردار می باشند. به همین جهت و به منظور رها شدن از تنهایی به برقراری تعامل و ارتباط با افراد غریبه مبادرت می نمایند. ناگفته نماند که این نوع اختلال در مقایسه با مردان، زنان را بیشتر دچار می کند.

 

علائم و نشانه های اختلال شخصیت مرزی

  • ترس از رها شدن
  • روابط ناپایدار
  • تصویر شخصی نامشخص یا ناپایدار
  • رفتارهای تکانشی و خود تخریبگر
  • خودآزاری
  • نوسانات شدید عاطفی
  • احساس پوچی مداوم
  • عصبانیت و از کوره دررفتن
  • احساس تردید یا عدم ارتباط با واقعیت

 

 

اختلالاتی که می‌تواند همزمان با BPD رخ دهد

اختلال شخصیت مرزی بندرت به تنهایی تشخیص داده می شود. اختلالات رایج مشترک شامل موارد زیر است:

  • افسردگی یا اختلال دو قطبی
  • سوء مصرف مواد
  • اختلالات مربوط به خوردن
  • اختلالات اضطرابی

 

مهارت‌های مقابله و کنترل نشانه‌های اختلال شخصیت مرزی

با توجه به اینکه اختلال در تنظیم احساسات از ویژگی‌های بارز اختلال شخصیت مرزی است اغلب روش‌های درمانی بر اساس آموزش مهارت مقابله با احساسات و هیجانات بسیار شدید و غیرقابل کنترل برنامه‌ریزی می‌شوند.

در این روش فرد آموزش می‌بیند تا به روش سالم‌تری به مقابله با احساسات خود بپردازد:

  1. فرد باید آموزش‌های مقابله‌ای را یاد بگیرد
  2. احساسات خود را با روش‌های مختلف نشان دهند مانند گوش دادن به موسیقی، نقاشی و نوشتن
  3. انجام فعالیت‌های آرامش بخش
  4. یادگرفتن مهارت‌های حل مساله
  5. تعیین اهداف قابل دسترس و واقع‌بینانه
  6. دوش آب گرم
  7. برنامه‌ریزی منظم و عمل به آن
  8. گوش دادن به موسیقی که برخلاف احساسات و هیجانات تکانشی شما باشد
  9. در تماس بودن با یک فرد حمایت کننده که در زمانی که به کمک او نیاز داشتید به صحبت‌های شما گوش دهد
  10. انجام ورزش منظم
  11. آگاهی در باره اختلال شخصیت مرزی

 

رفتار با فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی

افراد دارای این اختلال می‌توانند مسؤلیت پذیر باشند و به اهدافی که در نظر دارند دست پیدا کنند، اما باید در این کار به انها فرصت بیشتری بدهید. تشویق کردن این افراد به انجام مسولیت‌هایی که برایشان درنظر گرفته اید می‌تواند هدیه‌ای بزرگ برای آنها باشد. از سوی دیگر باید در مقابل عواقب کارهای خود نیز با مسؤلیت پذیری رفتار کنند و در صورت نیاز از اطرافیان و مشاوران خود کمک بخواهند. این به معنای رها کردن آنها در مقابله با مشکلات نیست بلکه برای دادن احساس ارزشمند بودن به آنها است. به دنبال ایجاد مهارت مسؤلیت پذیری در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی باید علاوه بر فراهم کردن بستری مناسب برای فعالیت‌های آنها محدوده‌ای را نیز برایشان تعیین کنید تا از بروز حوادث و خطرات احتمالی پیشگیری کنید. به این ترتیب فرد نسبت به فعالیت‌های خود پاسخگو بوده و به ایجاد رابطه مثبت کمک می‌کنید. در ابتدا ممکن است در تعیین مرزها با مخالفت رو به رو شوید اما سعی کنید با آرامش و احترام و ارائه پیشنهاداتی که برای او مفید هستند به مرور زمان او را به رعایت حدود تشویق کنید. به هیچ عنوان تهدید به خودکشی و یا آسیب به خود را در این افراد نادیده نگیرید. ۱۰% افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی با خودکشی به زندگی خود پایان می‌دهند و ۸۰ درصد این افراد اهداف خودکشی خود را به دیگران اعلام می‌کنند. آنها ممکن است که از صحبت‌های شما سو برداشت کنند و این موضوع مانع از شکل گیری ارتباط شما با آنها خواهد شد. در نتیجه سعی کنید منظور خود را کاملاً روشن و بدون طعنه عنوان کنید.

 

 

اختلال شخصیت مرزی و ازدواج

در مقوله اختلال شخصیت مرزی و ازدواج، باید عنوان نمود که از جمله روابط چالش برانگیز برای افراد، ازدواج با فرد دارای اختلال شخصیت مرزی می باشد. در این حالت، شخصیت مرزی، خصوصاً در اوایل آشنایی بسیار هیجان زده و هیجانی رفتار نموده و از طرف مقابل خود یک بت ساخته، به گونه ای برای طرف مقابل این تصور پیش می آید که فرد رویایی زندگی او می باشد. ناگفته نماند که نوع رفتار و واکنش های فرد مبتلا به اختلال شخصیت های مرزی، با توجه به خصوصیات شخصی و فردی با تفاوت هایی همراه می باشد. در مقوله اختلال شخصیت مرزی و ازدواج، به طور معمول، شخصیت های مرزی علاوه بر بی ثباتی و غیر قابل پیش بینی بودن، خلق و خوهای آنها نیز با نوسان شدید همراه است.

در مقوله اختلال شخصیت مرزی و ازدواج، ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که افراد دارای مشکل شخصیت مرزی، رفتارهای پر خطری مانند رانندگی خطرناک، از خود نشان می دهند. از آنجایی که در مقوله ازدواج، پایداری و ثبات روابط میان زن و شوهر از مؤلفه های اساسی به شمار می رود، افراد دارای اختلال شخصیت مرزی، از روابطی آشفته و بی ثبات برخوردار می باشند. بر این اساس، برای ازدواج با افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، استفاده از خدمات مشاوره، بیش از پیش لازم و ضروری می شود.

 

علل ابتلا به اختلال شخصیت مرزی

اکثر متخصصان بهداشت روان معتقدند که اختلال شخصیت مرزی ناشی از ترکیبی از عوامل بیولوژیکی ارثی یا درونی و عوامل محیطی خارجی مانند تجربیات آسیب زا در دوران کودکی است.

 

 

اهداف راهکارهای درمانی اختلال شخصیت مرزی

بدون تردید، اهداف درمانی در نظر گرفته شده برای طیف مختلف اختلالات، از جمله اختلال شخصیت مرزی، مبتنی بر بهبود سطح کیفی زندگی فرد و رها شدن او از نشانه ها و علائم اختلالات می باشد. یکی از اهداف درمانی مهم اختلال شخصیت های مرزی غلبه کردن بر مشکلات و معضلات عاطفی ایجاد شده نشأت گرفته از شخصیت مرزی نظیر خشم، اضطراب و افسردگی به شمار می رود. بهبود و ارتقای سلامت جسمی، فراگیری شیوه زندگی کردن، به انضمام درک کردن دیگران، خلق روابط و تعاملات فردی مطلوب تر و برخورداری از یک زندگی هدفمند به منظور ارتقای شخصیت خود، از دیگر هدف های درمانی قابل توجه اختلال شخصیت مرزی تلقی می گردد.

 

راه درمان اختلال شخصیت مرزی

از جمله راه درمان اختلال شخصیت مرزی، می توان به روش دارو درمانی اشاره نمود. بر این اساس، به منظور کنترل و مدیریت علائم اختلال شخصیت مرزی، از داروهای ضد افسردگی، ضد جنون و داروهای ثابت کننده خلق و خو استفاده به عمل می آید. به علت عدم ثبات و نوسان در خلق و خو افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، داروهای ثابت کننده خلق و خو تجویز می گردد.

لازم به ذکر است که دارو درمانی در روند بهبود نشانه های شخصیت مرزی تاثیر گذار هستند، اما این امر به معنای درمان خود اختلال نمی باشد. روان درمانی و مشاوره روانشناسی، دیگر راه درمان اختلال شخصیت مرزی محسوب می شود. این روش درمان در ابتدا توسط روانشناس بالینی مورد استفاده قرار می گیرد. در وهله بعدی توسط روانپزشک صورت می پذیرد. از روش های درمانی روان شناختی، برای درمان اختلال شخصیت مرزی می توان به DBT یا درمان رفتاری مبتنی بر گفتگو، TFP یا روان درمانی مبتنی بر انتقال شخصیت مرزی، MBT یا روش درمانی مبتنی بر ذهن سازی فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی و طرحواره درمانی متمرکز بر شخصیت مرزی، اشاره نمود. DBT به عنوان راه درمان اختلال شخصیت مرزی، فراگیری روش های مدیریت احساسات، بهبود روابط و کنترل اضطراب می باشد. TFP به عنوان روش غیر دارویی درمان شخصیت مرزی، درک کردن مشکلات فردی و احساسات بیمار در پرتو کمک درمانگر و به وسیله رشد و بهبود روابط محسوب می شود. روش MBT بر پایه صحبت کردن در مورد احساسات و افکار فرد دارای اختلال شخصیت مرزی به منظور ایجاد یک دیدگاه جایگزین می باشد. روش طرحواره درمانی، مبتنی بر شناسایی الگوهای منفی و جایگزینی الگوهای مثبت به منظور بهبود کیفیت زندگی می باشد.

کلینیک فرزانش

کلینیک روانشناسی فرزانش با هدف ارائه خدمات روانشناسی در دو حیطه درمان و آموزش، کار خود را آغاز نموده است. هدف ما بهبود نگرش ذهنی، بالا بردن سطح سواد عمومی و توانمند ساختن افراد از طریق آموزش تخصصی می باشد و همواره به ارتقای کیفیت خدمات ارائه شده می اندیشیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا